फर्किएको समय
विदेशको चिसो बिहानमा तिमी उठ्छौ।
झ्यालबाहिर सहरको हतारो देखिन्छ।
तर तिम्रो मन भने गाउँको उकालो बाटोमा अड्किएको हुन्छ।
आज तिमी घर फर्किँदैछौ।
हवाईजहाजको सिटमा बसेर तिमी आँखा बन्द गर्छौ।
मनमा एउटै दृश्य घुमिरहन्छ—
धनबहादुर हजुरबुवा बरको रूखमुनि बसेर सधैँझैँ तिमीलाई पर्खिरहनुभएको।
लक्ष्मी हजुरआमा चुल्हो नजिक बसेर तिम्रो मनपर्ने भात पकाइरहनुभएको।
आमा सरिता ढोकामा उभिएर बारम्बार बाटोतिर हेर्दै हुनुहुन्छ।
बुवा हरिप्रसाद आँगन बढार्दै मनभित्रको खुशी लुकाइरहनुभएको।
र तिमी— रवि।
घरको आँगन
गाडी गाउँको मोड काट्छ।
धूलो हावामा उड्छ।
पुरानो ढोका देखिन्छ।
उसको मुटु ढुकढुक गर्न थाल्छ।
सबैभन्दा पहिले हजुरआमाको स्वर फुट्छ—
“आयो! हाम्रो छोरो आयो!”
तिमी झोला भुइँमा छोडेर दौडन्छौ।
हजुरबुवाको काँध समाउँछौ।
शब्द निस्कँदैन।
आँखा रसाउँछ।
हजुरआमाको काखमा तिमी फेरि सानो बालक बन्छौ।
“कति ठूलो भइस् रे…”
उहाँको स्वर काँप्छ।
आमा आँसु पुछ्दै मुस्कुराउनुहुन्छ।
“तर अझै पनि मेरा लागि बच्चा नै छस्।”
बुवा चुपचाप उभिनुहुन्छ।
तर उहाँका आँखामा गर्व, माया र राहत मिसिएको हुन्छ।
चौतारीको हाँसो
साँझ पर्न लाग्दा रबि चौतारीतिर जान्छ।
त्यहाँ बाल्यकालका साथीहरू पर्खिरहेका हुन्छन्।
“ए अमेरिका वाला आयो!”
एक जना हाँस्छ।
“अब त हामीलाई बिर्सिस् होला!”
अर्कोले जिस्क्याउँछ।
“कसरी बिर्सिनु,”
उ हाँस्दै भन्छ।
पुराना दिनहरू फेरि बाँच्न थाल्छन्—
खेतमा दौडिएको समय,
नदीमा पौडी खेलेको बेलाहरू,
लुकामारीका हाँसोहरू।
समय बद्लिएको छ।
तर मित्रता बद्लिएको छैन।
पहिलो माया
चौतारीको छेउमा चुपचाप उभिएकी हुन्छे—
उसको पहिलो माया।
उ आँखा जुधाउँछ।
माया मुस्कुराउँछे।
“आखिर फर्कियौ नि,”
ऊ बिस्तारै भन्छे।
“मन यहीँ थियो सधैँ,”
त्यो मुस्कानमा
वर्षौँको पर्खाइ लुकेको हुन्छ।
नभनिएका भावनाहरूको कथा पनि।
रातको शान्ति
राति घर फर्किँदा हजुरबुवाले सोध्नुहुन्छ—
“परदेशले के दियो?”
ऊ केही बेर मौन रहन्छ।
“धेरै कुरा सिकायो…
तर घरको अर्थ बुझायो।”
हजुरआमा भन्छिन्—
“जहाँ गए पनि मन त घरमै हुन्छ।”
आमा भन्छिन्—
“अब यति लामो समय कुर्दिनू।”
बुवा बिस्तारै भन्छन्—
“घर कहिल्यै टाढा हुँदैन।”
अन्तिम अनुभूति
जब उ ओछ्यानमा पल्टेर छत हेर्छ।
ताराले भरिएको आकाश हेरिरहँदा
मन अझै न्यानो बन्दै जान्छ।
“घर फर्किनु भनेको
सिर्फ ठाउँ बदल्नु होइन।”
आफूलाई फेरि भेट्नु हो।
आफ्नो जरा सम्झिनु हो।
मायालाई फेरि महसुस गर्नु हो।
अन्तिम शब्द
जहाँ पुगे पनि
उसको कथा यहीँबाट सुरु भएको हो।
हजुरबुवाको आँगनबाट।
हजुरआमाको काखबाट।
आमाको मायाबाट।
बुवाको मौन आशीर्वादबाट।
साथीहरूको हाँसोबाट।
र पहिलो मायाको मुस्कानबाट।
समयले मानिसलाई टाढा लैजान सक्छ।
तर घरले सधैँ फर्काउँछ।